نظارت غیر مستقیم

هركار با معنايي با نام خداوند مهربان آغاز مي شود

 


 

 نظارت غير مستقيم (1)

 

 


 

نظارت غير مستقيم (2)

 

نقش مؤثر والدين در تقويت انگيزه‌ي دروني ، فعاليت خودجوش و مهار استرس‌هاي نوجواني

1-        والدين متعهد و موفق آرزوهاي بزرگي براي فرزندان خود دارند كه شايسته‌ي آنند .

2-        هرچه اعتقاد والدين به بالابودن هوش و استعداد فرزندشان بيشتر باشد ، مراقبت و توجه بيشتري براي هدايت فرزند به آينده اي درخشان تر نشان مي دهند كه اين امر هم كاملاَ طبيعي و قابل تحسين است .

3-        خطر پنهاني كه والدين و فرزند با هوششان را تهديد مي كند استقلال طلبي دوران نوجواني است .

4-        بعضي از والدين دلسوز و بسيار دلسوز ( سوپر مامان ها و سوپر باباها ! ) درمراقبت از فرزند تا آنجا پيش مي‌روند كه دوچيز را كاملاً فراموش مي كنند :   الف) زندگي شخصي خود                    ب) استقلال نوجوان

        درحالي كه احترام و اقتدار والدين نياز دروني هر نوجوان براي كسب افتخارات اجتماعي است .

5-        برخي از والدين متعهد و دلسوز و بسيار مراقب نمي دانند كه هر روز بيش تر از ديروز به فرزندشان وابسته شده‌اند و او نيز با رهاكردن استقلال خود به اين وابستگي عاطفي تن داده است .

6-       اطاعت پذيري فرزند و موفقيت هاي او در دوران ابتدايي و  راهنمايي بسيار فريبنده است چون به بهاي ازدست رفتن استقلال و مهارت خودكفا زيستن بدست آمده است كه درسال اول نظري و شروع رشد اجتماعي به طرز نامناسبي رها خواهد شد كه مايه تعجب و ناراحتي عميق والدين است .

7-        سال اول و دوم نظري سال تست و ارزيابي ميزان وابستگي فرزند به والدين است .

8-        اگر نوجواني درسال اول و دوم دبيرستان هم چنان در درس و ارتباط اجتماعي مسير پيشرفت و موفقيت را طي مي‌كند والدين اطمينان مي يابند كه دراثر مراقبت هاي زياد ، استقلال فرزندشان را از او نگرفته اند و مي‌توانند به روش درست تربيت خود افتخار كنند .

9-        اگر فرزند نوجوان موفقيت دوران ابتدايي و راهنمايي خود را در دوره‌ي دبيرستان تكرارنمي‌كند ، والدين در اولين نگاه مي بايد به ميزان وابستگي متقابل خود و فرزند توجه كنند .

10-   والدين خيلي دلسوز ( به ويژه مادران ) نمي دانند كه خودشان دچار نگراني و اضطراب هستند و اين نگراني را به ذهن و دل فرزندشان تزريق مي كنند .

11-   و نمي دانند كه با مراقبت مداوم از خواب ، غذا ، سلامتي ، درس و ارتباطات اجتماعي فرزندشان او را از مهارتهاي لازم محروم كرده اند .

12-  مادران دلسوزي كه همسرشان به هر دليلي نقش كمي در تربيت فرزند ( به ويژه فرزند پسر ) دارند و يا نوجوان‌شان تك فرزند است و يا فرزند اول است و يا مادر هيچ مشغله و فعاليت اجتماعي شخصي ندارد ، بيشتر در معرض اين دام خطرناك و خوش نقش و نگار قرار مي گيرند .

13-   مادران بسيار مراقب ( وبرخي پدران نيز ) ناخواسته دركنترل و هدايت فرزند خود نگراني ها و اضطراب دروني خود را به فرزندشان منتقل مي كنند .

14-   فرزند نوجوان باهوش و با استعداد مورد حمله دو ضربه اضطرابي است : يكي اضطراب و نگراني دروني خودش كه مي خواهد به آرزوهاي بلندش برسد تا موجه جلوه كند و دوم نگراني و اضطراب والدين كه به صورت نارضايتي ضمني از وضع موجود به او القاء مي شود .

15-   فرزندان باهوش و با استعداد به دليل همين هوش زياد و رشد فكري و فعاليت زياد مغز و همچنين داشتن غيرت درسي و آرزوهاي بزرگ ، همواره در معرض استرس و اضطراب ناخوانده و ناخواسته هستند .

16-   كمك بزرگ والدين فرهيخته به نوجوان هوشمند خود اين است كه اگر بتوانند ( يعني تكنيك و مهارت لازم را داشته باشند) ازانتقال نگراني واضطراب خود به فرزند جلوگيري كنند و اگر بازهم بتوانند اضطراب و نگراني اورا باروش‌هاي مؤثروغيرمستقيم، كاهش دهند(براي مهارت بيشتردراين مواردبه مشاوره تخصصي مراجعه‌بفرمائيد).

17-  والدين ( بويژه مادر ) نمي توانند دررقابت هاي سرنوشت ساز نگران نباشند چون اگر نگراني هاي خود را ابراز نكنند ، اولاً تحمل اين فشار دروني دشوار است و ثانياً نگراني هاي ابراز نشده به صورت ناخودآگاه به فرزند منتقل مي شود .

18-   اين تجربه موفق را به والدين ( به ويژه مادران ) توصيه مي كنيم كه از متكا درماني براي تخليه نگراني ها و افكار مزاحم استفاده كنند و يا محتويات ذهن ناآرام خود را هر روز روي كاغذي بنويسند و نابودش كنند .

19-  درمتكا درماني همه‌ي نصيحت ها ، تذكرات ، نگراني ها ، آينده نگري‌ها و .... به فرزند نوجوان گفته نمي‌شود بلكه به متكايي گفته مي شود كه هم نام اين نوجوان است . بعد از گفتن همه اين حرف ها به متكا ، دراتاقي خلوت مي توان متكا را كتك زد تا همه‌ي استرس هاي مادر تخليه شود و فرزند نوجوان درامان بماند !   نصايح و راهنمايي والدين درصورتي مفيداست كه فرزند خود طالب آن باشد و درآن اصرار كند و ديگر اين كه هر دو طرف در وضع عاطفي آرام ، شاد و صميمي و پذيرا باشند .

20-   مهم ترين منبع توليد استرس درنوجوان ، نارضايتي والدين است . هرچه نارضايتي بيشتر و آشكارتر باشد استرس بيشتر است و هرچه استرس بيشتر باشد تمركز و درنتيجه بازدهي درسي كم تر مي شود !

21-   منبع ومنشأ ديگراسترس درنوجوان تابلوشدن درخانواده به عنوان فردي باهوش، بااستعداد و افتخارخانواده‌وساير عناوين است كه چون معمولاً باواقعيت فاصله زيادي دارد، موجب بروزاضطراب درامتحان‌وكاهش‌بازدهي‌مي‌شود.

22-  به والدين دلسوز و مهربان بگوييد كه از تأكيد زياد بر استعداد و هوش فرزندشان پرهيز نمايند . اين جمله « تو خيلي با استعدادي ، اگر دقت بيشتر داشته باشي و بيشتر كار كني به فلان درجه مي‌رسي و ... »‌ نه تنها مؤثر نيست بلكه به صورت يك ترمز پنهاني عمل مي كند !

23-   به جاي تأكيد برهوش و استعداد زياد ( كه همين اغلب موجب بروز اضطراب است ) به رفتارها و مهارت ها و فعاليت هاي مثبت روزمره نوجوان توجه كنيم و تحسين خود را نثار او كنيم تا از طريق اين رفتارها به هوش و استعداد خود ايمان بيشتري پيدا كند .

24-   رفتارهايي كه ( چه درسي و چه غير درسي ) هر چند كوچك و عادي نشاني از يك مهارت باشد ، بايد مورد تحسين و تأييد والدين قرار گيرد تانوجوان انگيزه دروني بيشتري پيدا كند .

25-  والدين متعهد ( به ويژه پدر) لازم است ازطرح دايمي اهميت آينده ووضع اجتماع و .... پرهيز نمايند چون آينده نگري هاي افراطي به نگراني هاي افراطي ازآينده تبديل شده ومانع كارامروز مي‌شود ! !

26-    براي تأمين و تضمين آينده موفق فرزند خود ، به جزيي ترين كارهاي مثبت امروز او توجه تحسين آميز داشته‌باشيم تا فرزند ما با آرامش و اطمينان به آينده مورد نظر برسد .

27-   يكي از اين دلايل مهم وجود استرس درنوجوان كه منجر به كم كاري ، بي حوصلگي ، اتلاف وقت و .... مي‌شود چهره‌ي گرفته و غمگين و نارضايتي و ناشاد والدين (به ويژه مادر ) است كه موجب نگراني دايمي فرزند نسبت به سلامت والدين مي شود و از درس به خاطر اين كه عامل ناراحتي والدين به ويژه مادرش شده است بيزار مي‌شود و آن را جدي نمي گيرد ! !

28-   والدين مي گويند : پس چرا فرزند نوجوان من بيشتر درس نمي خواند تا ما را خوشحال كند . فرزند مي گويد : چون ناراحتي هاي شما انرژي مرا از بين مي برد و من به جاي درس به شما وناراحتي شما فكر مي‌كنم ! !     من براي جبران ضعف هاي درسي ام به انرژي مثبت احتياج دارم .

29-  تذكر دايمي . نارضايتي و شكايت مكرر ، نصايح فراوان والدين سبب مي شود تا فرزند نوجوان انگيزه شخصي و مسئوليت خود را در درس فراموش كرده و آن را به گردن والدين بيندازد و آن ها را عامل افت درسي خود معرفي كند .

30-   فرزند شما به استقلال مي انديشد و مي خواهد باروش و تصميم شخصي درس بخواند ، بخوابد ، بيدار شود و .... پس هر چه زودتر كارهاي شخصي او را به خودش واگذار كنيد و نظارت غيرمستقيم داشته باشيد .

31-   درس و روش درس خواندن آن ، ماندن يا نماندن در اين مدرسه ، پيامدها و عواقب آن را به خود او واگذار كنيد و به او بگوييد كه :« به تواعتماد داريم و توبهترين راه درس خواندن و موفق شدن را بهتر از ما مي داني.»

32-  به جاي سئوال كردن مداوم از فرزندتان درمورد درس و مدرسه ( كه معمولاَ جواب مناسبي دريافت نمي‌كنيد ! ) به او بگوييد : چون نگران وضع درسي تو هستيم هر 15 روز يك بار با مدرسه ( مسئول آموزش ) تماس مي‌گيريم تا از جزئيات باخبر باشيم .

33-   اين حق شماست كه به مدرسه بياييد و يا تماس تلفني داشته باشيد و با مسئولين مدرسه مشورت نماييد . خود را از اين حق محروم نفرماييد .

34-   بعد از تماس و گفتگو اطلاعات بدست آمده ( چه جنبه هاي مثبت و چه جنبه هاي منفي ) را به فرزندتان گزارش كنيد اما به هيچ عنوان بحث نكنيد و از نصيحت و راهنمايي و گلايه و شكايت و ... پرهيز بفرماييد .

35-   همين كه فرزندتان بداند شما اطلاعات كافي و دقيق داريد ، كفايت مي كند .

36-   به او بگوييد كه : « ماندن و نماندن ايشان دراين مدرسه بستگي به رضايت درسي و اخلاقي مدرسه از او دارد و ما كارشناسي مسئولين مدرسه را قبول مي كنيم .

37-   اگر فرزند شما براي تغيير مدرسه اصرار دارد برعليه نظر او حرفي نزنيد و آن را بپذيريد و پيدا كردن مدرسه جديد را به خود او واگذار كنيد و براي ثبت نام درمدرسه جديد شرايط مناسبي را درنظر بگيريد و بلافاصله با دفتر مشاوره‌ي دبيرستان تماس بگيريد .

38-   اگر مسئوليت ماندن يا نماندن دريك مدرسه و مسئوليت درس خواندن را به خود او واگذار كنيد ، اولاً : از درگيري هاي نامناسب و منفي شدن روابط عاطفي با فرزند جلوگيري كرديد و انرژي خود و فرزندتان را بيهوده هدر نمي‌دهيد چون آن روش ها دردوران نوجواني جواب نمي دهند .  ثانياً : فرزند نوجوان شما به تدريج يادمي‌گيرد كه مسئوليت اعمال و رفتار خود را بپذيرد و از لجبازي رواني با والدين آزاد مي شود و معمولاَ انرژي بيشتري براي كسب موفقيت صرف مي كند .

39-  هرگز روابط عاطفي و گرم و مهربانانه اعضاء خانواده نبايد به خاطر درس كم رنگ و سرد شود چون پيامهاي منفي آن كل خانواده را درگير خواهد كرد .

40-   فرزند نوجوان ما نمي خواهد از كانال نگراني افراطي والدين تغذيه شود بلكه نيازمند تغذيه شدن روحي و رواني ازكانال اعتماد ، اميد و محبت والدين است .

41-  براي تكميل استقلال فرزند و كمك به كسب مهارت بيشتر دراين زمينه لطفاً هرچه زودتر نظم اتاق ، خواب ، بيداري ، غذا وحل مشكلات خود با دوستان و ... را به خود او با احترام و اعتماد واگذار كنيد.

42-   براي كسب اطلاعات بيشتر دراين زمينه و مهارت در اصلاح رفتارهاي نامناسب نوجوان به كاست سخنراني اينجانب تحت عنوان « نظم و مسئوليت پذيري » مراجعه بفرماييد و يا براي مشاوره‌ي حضوري اقدام نماييد تا از روش‌هاي جديد برخورد با رفتار منفي و انجام تنبيه مفيد بهره مند شويد .

43-  ازانجام كارهايي كه فرزندتان مي تواند خودش انجام دهد جداً پرهيز نموده و شرايطي فراهم كنيد كه هر روز بيشتر از ديروز دركارهاي شخصي مستقل شود .

44-   براي ايجاد انگيزه بيشتر و كم شدن رفتارهاي نامناسب ، فعاليت‌هاي مثبت ( حتي بسيار عادي و جزيي ) را مورد تحسين قرار دهيد تا انرژي لازم براي ادامه كار فراهم شود .

45-   شارژ عاطفي و پاكسازي ذهن نوجوان و شنيدن فعال و بازتاب احساس به شيوه علمي را فرابگيريم تا نقش حيات بخش پدري و مادري را در حق فرزندان عزيزمان به درستي ايفا كنيم . ( براي اطلاع بيشتر به نوار كاست سخنراني اينجانب با عنوان « ارتباط خلاق و گفتگوي شفا بخش » مراجعه نماييد و يا از جزوه‌ هاي مربوط استفاده بفرماييد .)

46-   والدين فرهيخته‌اي مثل شما نوجواني خودكفا ، با انگيزه‌ ، مسئوليت پذير ، شاداب و اجتماعي تربيت مي‌كنند. كه نشانه‌ي مهارت و تسلط بر تكنيك هاي ظريف ارتباط با نوجوان امروز است .

47-   برمادران دلسوز و متعهد است كه از وابستگي خود به فرزند نوجوان كاسته و برفعاليت هاي اجتماعي و فرهنگي خود و شيوه هاي نظارت غيرمستقيم و تقويت ارتباط صميمانه همسر و عمق بخشيدن به ارتباط دروني با خداوند همت نمايند .

48-   هرشب هنگام راز ونياز باخداوند براي خطاهاي فرزندتان طلب بخشش نماييدو براي موفقيت بيشتراو دعا كنيد.

 

دفتر طرح و برنامه

دبيرستان دخترانه غير انتفاعي بهپويان علامه

عبدالوهاب فيروزي

 


 

هركار با معنايي با نام خداوند مهربان آغاز مي شود

نظارت غيرمستقيم (3)

(  نکات کلیدی و اصول رفتاری )

1-        واگذاری کامل درس ، روش خواندن ، روش برنامه ریزی درسی به فرزند نوجوان با اعتماد و احترام .

2-    پرهیز از سئوال های مکرر در مورد درس ، تذکرات مداوم برای درس خواندن ، راهنمایی کردن در مورد چگونه درس خواندن و مقایسه او با دیگران . ( بر اساس جزوه عوامل کاهش انگیزه درسی )

3-        کاهش نصایح تکراری و پرهیز از القاء نگرانی در مورد نتایج امتحانات و اهمیت آن ها چون اضطراب را افزایش می دهد .

4-        اعتماد به سیستم آموزشی مدرسه و ارتباط مستمر با مسئولین آموزشی

5-    فضای شاد و صمیمی درخانه و چهره امیدوار و شاداب والدین و تحسین به موقع و متناسب نوجوان .           ( شارژ عاطفی براساس جزوه تقویت انگیزه درسی )

6-         شنیدن گلایه ها ، ناراحتی ها ، اعتراضات و نگرانی های فرزند نوجوان .

7-    جداکردن ناراحتی ها و گلایه ها و احساسات منفی نوجوان از ارزیابی ها وقضاوت های منفی او .                   ( چون نوجوانان در هنگام ناراحتی بصورت اغراق آمیزی دست به قضاوت های منفی می زنند! )

8-         بازتاب احساسات فرزند و همدلی با او ( مطابق جزوه شنیدن فعال ) بدون قضاوت و ارزیابی و نصیحت وطبیعی گرفتن این احساسات . ( توجه به احساسات منفی همیشه ، قضاوت بدون بررسی کامل هرگز !)

9-        دفاع نکردن از مدرسه چون هیجان منفی نوجوان را بیشتر می کند .

10-   تأیید نکردن قضاوت های منفی نوجوان چون هنوز بررسی نشده است !

11-   طرح فوری ماجرا با مسئولین مدرسه (مسئول آموزش ، مشاور یا مدیر ) وگفتگوی صمیمانه و آرام برای بررسی مسأله ی ایجاد شده و شنیدن نظرات مسئولین مدرسه .

12-   همکاری مسئولین ووالدین برای رسیدن به راه حلی مشترک وایجاد اصلاحات لازم به صورت کاملاً محرمانه.

13-   والدین از خطرات پنهان کاری و عدم شفافیت با مسئولین مدرسه در طرح مسائل ایجاد شده برای فرزند نوجوان ، کاملاً آگاهی دارند و می دانند که عدم شفافیت باعث افزایش افکار منفی و کاهش شدید       انگیزه درسی می شود .

14-   والدین علیرغم اصرارفرزند نوجوان به عدم طرح مسایل ، حتماً با مسئولین مدرسه به گفتگو بپردازند تا هم ازقضاوت های نادرست در امان باشیم و هم به اصلاح اشکالات موجود کمک کنیم .

15-   اطمینان کامل از این که طرح مسایل در مدرسه به هیچ صورتی باعث برخورد نامناسب با دانش آموز نخواهدشد و کاملاً محرمانه خواهند ماند . ( جز در مواردی که خود دانش آموز مطرح کرده یا قبلاً مطرح شده است )

16-   اطلاع رسانی دقیق والدین به مدرسه در مورد شیوه درس خواندن دانش آموز در منزل و شیوه گذراندن اوقات فراغت و مسایل دیگر .

17-   والدین به فرزندشان اعلام می کنند که روش درس خواندن او را به اطلاع مسئولین می رسانند . البته با لحنی مهربانانه و صمیمی ولی جدی .  ( هرچند فرزندشان با این کار موافق نباشد ! )

18-   بدست آوردن اطلاعات دقیق از فعالیت های فرزند خود در مدرسه ( هم نقاط قوت و هم نقاط ضعف) و طرح مهربانانه این اطلاعات با فرزند نوجوان بدون بحث ، بدون نصیحت ، بدون انتقاد و بدون تذکر برای بهتر درس خواندن . ( فقط به این منظور که او بداند که والدین درجریان هستند . همین ! )

19-   گفتن این جمله به فرزند عزیز که :

رضایت درسی و اخلاقی مدرسه برای ما بسیار اهمیت دارد و تو می دانی که چگونه به آن برسی . 

20-   به فرزند خود یادآوری می کنیم که حق دارد مسایل و نظرات خود را خودش مستقیم با مسئولین مدرسه در میان بگذارد .

21-   حل مسایل ایجاد شده میان فرزند نوجوان بامسئولین مدرسه ، دبیران یا دوستانش را به خودش واگذار کنیم و کمک های ما کاملاً محرمانه و غیرمستقیم باشد . چون کمک های مستقیم ما یعنی به جای او حرف زدن و مشکل را حل کردن به رشد اجتماعی فرزند نوجوان آسیب می رساند و او را از مهارت حل مسأله اجتماعی خود محروم می کند .

22-   این واگذاری مسئولیت های شخصی هر چند در ابتدا برای والدین و فرزند نوجوان دشوار به نظر می رسد ولی به تدریج با حمایت غیرمستقیم والدین و تحسین به موقع اقدامات و موفقیت های او موجب افزایش اعتماد به نفس اجتماعی شده و سپاسگزار والدین فرهیخته و مقتدر و مهربان خود خواهد شد .

23-   از خداوند مهربان سپاسگزاریم که در تمام مراحل زندگی با لطف و کرم خود حامی فرزند نوجوان ما بوده و خواهد بود .

 

 
   

 

 

 

 

 

 

دفتر طرح و برنامه

دبيرستان دخترانه بهپويان علامه

عبدالوهاب فيروزي

طراح ناصر عبدی